Rehber
Akış diyagramı örnekleri: algoritmalar ve iş süreçleri
Akış diyagramı örnekleri, bir algoritmanın ya da iş sürecinin adımlarını standart sembollerle gösterir: oval başla/bitir, dikdörtgen işlem, paralelkenar girdi/çıktı, eşkenar dörtgen karar. Aşağıda derslerde sık sorulan 6 algoritma ve gerçek hayattan 3 iş süreci var; her birinin adımları açıklanmış ve hepsi tek tıkla flowdraft'ta açılıp düzenlenebilir.
Algoritma ve akış diyagramı örneklerini nasıl kullanırsın?
Her örnekte diyagram, kısa bir açıklama ve algoritma örneklerinde çizmeden önce yazılan numaralı adımlar var. Diyagramın altındaki Bu örneği flowdraft'ta aç düğmesi örneği editöre yükler; adımların adını değiştirebilir, kutu ekleyebilir, renkleri düzenleyebilirsin. Düzenlemek için hesap gerekmez, çizimin bu cihazda taslak olarak saklanır. PNG, SVG ya da JSON olarak dışa aktarmak için ücretsiz bir hesapla giriş yapman gerekir.
İlk altı örnek, programlama derslerinde sık sorulan algoritma akış şeması örnekleri. Son üçü e-ticaret, müşteri desteği ve yazılım ekiplerinin sık çizdiği süreçler. Akış diyagramına yeni başlıyorsan önce akış diyagramı nedir rehberine göz at.
Akış diyagramı örneklerinde kullanılan semboller
Bu sayfadaki örneklerin hepsi aynı beş temel sembolle çizildi; birkaçında ayrıca mavi bir açıklama notu var. Belge, veritabanı, alt süreç ve bağlayıcı gibi diğer semboller akış diyagramı sembolleri sayfasında.
Başla / Bitir
Akışın başladığı ve bittiği yer. Her diyagramda bir başlangıç ve en az bir bitiş olur.
flowdraft’ta: Paletteki Başla / Bitir parçası. Yazısını değiştirmek için çift tıkla.
İşlem
Hesaplama, atama ya da yapılan bir iş, örneğin TOPLAM = TOPLAM + i.
flowdraft’ta: Adım kartı. Başlığa işin adını, alt yazıya formülü yaz.
Girdi / Çıktı
Kullanıcıdan veri almak (oku, al) ya da sonucu ekrana yazmak.
flowdraft’ta: Ayrı bir paralelkenar şekli yok. Adım kartının etiketini GİRDİ ya da ÇIKTI yap; ikon olarak kalem ya da ekran seç.
Karar
Evet/hayır ile cevaplanan bir soru. İçinden genellikle iki ok çıkar.
flowdraft’ta: Karar parçası. Soruyu yaz, çıkan oklara tıklayıp Evet ve Hayır etiketlerini ver.
Akış çizgisi
Adımların sırasını gösterir. Döngülerde geriye, karar kutusuna döner.
flowdraft’ta: Kutunun kenarındaki noktadan sürükleyerek bağla. Çizgiye tıklayıp renk, stil ve etiket seç.
Örnek 1: Girilen sayının tek mi çift mi olduğunu bulan algoritma
Algoritma derslerinin klasik ilk sorusu. Bir sayının 2'ye bölümünden kalan (mod) 0 ise sayı çifttir, 1 ise tektir. Akışta tek bir karar var ve iki kol da aynı Bitir sembolüne bağlanıyor.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: Sayıyı oku (N)
- Adım 3: K = N mod 2 hesapla
- Adım 4: K = 0 ise ekrana “N çifttir” yaz, değilse “N tektir” yaz
- Adım 5: Bitir
N = 7 ile adım adım
- Kullanıcı 7 girer. 7'nin 2'ye bölümünden kalan 1 olduğu için K = 1 olur.
- Karar kutusu sorar: K = 0 mı? Cevap Hayır, akış sağdaki kola geçer.
- Ekrana “7 tektir” yazılır ve akış Bitir'de sona erer.
Örnek 2: İki sayıdan büyüğünü bulma
İki girdi, bir karşılaştırma ve iki çıktı. Dikkat edilecek yer eşitlik durumu: A = B olduğunda “A > B mi?” sorusunun cevabı Hayır olur ve B yazılır. Sayılar eşit olduğu için sonuç yine doğrudur; “sayılar eşit” yazdırmak istiyorsan ikinci bir karar eklemen gerekir.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: A ve B sayılarını oku
- Adım 3: A > B ise A'yı yaz, değilse B'yi yaz
- Adım 4: Bitir
A = 4, B = 9 ile adım adım
- Karar kutusu sorar: 4 > 9 mu? Cevap Hayır.
- Akış sağdaki kola geçer ve ekrana 9 yazılır.
- Akış Bitir'de sona erer.
Örnek 3: Üç sayıdan en büyüğünü bulma
Derslerde en sık sorulan sorulardan biri: “Girilen üç sayıdan en büyüğünü bulan akış diyagramını çiziniz.” İlk karar A ile B'yi karşılaştırır, büyük olan ikinci kararda C ile karşılaştırılır. Diyagramda üç karar kutusu var ama her yol yalnızca iki soru sorar.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: A, B ve C sayılarını oku
- Adım 3: A > B ise Adım 4'e, değilse Adım 5'e git
- Adım 4: A > C ise A'yı, değilse C'yi yaz; Adım 6'ya git
- Adım 5: B > C ise B'yi, değilse C'yi yaz
- Adım 6: Bitir
A = 7, B = 3, C = 9 ile adım adım
- 7 > 3 mü? Evet, akış soldaki kola geçer.
- 7 > 9 mu? Hayır, ekrana C yani 9 yazılır.
- Akış Bitir'de sona erer.
Örnek 4: Sınav notu ortalaması ile geçti/kaldı
Üç sınav notunun ortalaması 50 ya da üzerindeyse öğrenci geçer, altındaysa kalır. Hesaplama bir işlem kutusunda, karşılaştırma ayrı bir karar kutusunda yapılır; her kutu tek bir iş yapar.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: N1, N2 ve N3 notlarını oku
- Adım 3: ORT = (N1 + N2 + N3) / 3 hesapla
- Adım 4: ORT ≥ 50 ise “Geçti” yaz, değilse “Kaldı” yaz
- Adım 5: Bitir
40, 55 ve 70 notlarıyla adım adım
- Notlar okunur: N1 = 40, N2 = 55, N3 = 70.
- ORT = 165 / 3 = 55 hesaplanır.
- 55 ≥ 50 mi? Cevap Evet, ekrana “Geçti” yazılır.
Örnek 5: 1'den N'ye kadar sayıların toplamı (döngülü akış şeması)
Döngü içeren akış diyagramlarının temel örneği. Sayaç (i) 1'den başlar; her turda toplama eklenir ve 1 artar. “i ≤ N mi?” sorusunun cevabı Hayır olduğunda döngü biter ve toplam yazılır. Sayacı artıran adımdan çıkan ok, soldan dolaşıp karar kutusuna geri bağlanır.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: N'yi oku
- Adım 3: TOPLAM = 0, i = 1 al
- Adım 4: i ≤ N değilse Adım 7'ye git
- Adım 5: TOPLAM = TOPLAM + i
- Adım 6: i = i + 1 yap ve Adım 4'e dön
- Adım 7: TOPLAM'ı yaz
- Adım 8: Bitir
N = 4 için izleme tablosu
| Tur | i | i ≤ 4 mü? | TOPLAM |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | Evet | 0 + 1 = 1 |
| 2 | 2 | Evet | 1 + 2 = 3 |
| 3 | 3 | Evet | 3 + 3 = 6 |
| 4 | 4 | Evet | 6 + 4 = 10 |
| – | 5 | Hayır | 10 yazılır |
Sonucu formülle kontrol edebilirsin: N × (N + 1) / 2 = 4 × 5 / 2 = 10. Formül daha kısa, ama bu örneğin amacı sayaç ve tekrar mantığını göstermek.
Örnek 6: Faktöriyel hesaplama akış diyagramı
N! = 1 × 2 × … × N. Yapı toplam örneğiyle aynı, iki fark var: başlangıç değeri 0 değil 1'dir (0 ile çarpılan her şey 0 olur) ve her turda toplama yerine çarpma yapılır.
Algoritması
- Adım 1: Başla
- Adım 2: N'yi oku
- Adım 3: F = 1, i = 1 al
- Adım 4: i ≤ N değilse Adım 7'ye git
- Adım 5: F = F × i
- Adım 6: i = i + 1 yap ve Adım 4'e dön
- Adım 7: F'yi yaz
- Adım 8: Bitir
N = 4 için izleme tablosu
| Tur | i | i ≤ 4 mü? | F |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | Evet | 1 × 1 = 1 |
| 2 | 2 | Evet | 1 × 2 = 2 |
| 3 | 3 | Evet | 2 × 3 = 6 |
| 4 | 4 | Evet | 6 × 4 = 24 |
| – | 5 | Hayır | 24 yazılır |
Örnek 7: E-ticaret sipariş ve kargo süreci (iş akış şeması örneği)
Algoritmalardan farkı, adımları farklı tarafların yapması: müşteri, ödeme sistemi, depo ve kargo. Kartların üstündeki etiketler kimin ne yaptığını gösterir. İki karar, siparişin sorunsuz yoldan çıkabileceği iki noktayı işaretler.
- Müşteri sepeti onaylar; teslimat adresi ve ödeme bilgisi alınır.
- Ödeme alınır. Onaylanmazsa müşteriye bildirim gider ve kesikli ok ödeme adımına geri döner; üçüncü retten sonra sipariş iptal edilir.
- Ödeme onaylandıysa stok kontrol edilir. Ürün stokta yoksa ücret iade edilir ve sipariş iptal olur.
- Ürün stoktaysa depo paketler, kargo firması teslim alır ve takip numarası müşteriye gönderilir.
- Sipariş teslim edildiğinde süreç biter.
Süreç büyüdükçe her tarafı ayrı bir kulvara (swimlane) koymak okumayı kolaylaştırır. flowdraft'ta paletin Düzen bölümündeki Kulvar parçasını tuvale ekleyip kartları üstüne yerleştirmen yeterli.
Örnek 8: Chatbot'tan temsilciye müşteri destek talebi
Bu süreç akış diyagramı örneği iki katmanlı bir destek yapısını gösterir: önce bot cevap vermeye çalışır; konuyu tanımazsa ya da müşteri sorunun çözülmediğini söylerse talep bir insana geçer. İki Hayır kolu aynı “Temsilciye aktar” kutusunda birleşir.
- Talep gelir; bot mesajdan konuyu anlamaya çalışır (sipariş durumu, iade, şifre gibi).
- Bot bu konuyu çözebiliyorsa SSS'den ya da sipariş sisteminden cevap verir.
- Müşteriye sorunun çözülüp çözülmediği sorulur. Cevap Evet ise talep kapanır.
- Bot konuyu tanımıyorsa ya da müşteri Hayır derse talep, konuşma geçmişiyle birlikte temsilciye aktarılır; müşteri derdini baştan anlatmak zorunda kalmaz.
- Temsilci sorunu çözer ve talep kapanır.
Örnek 9: Kullanıcı girişi ve şifre sıfırlama akışı
Yazılım ekiplerinin sık çizdiği akışlardan biri. Hatalı denemeler sayılır; üçüncü hatada hesap geçici olarak kilitlenir ve kullanıcı şifre sıfırlama yoluna yönlendirilir. Deneme sayısı ve kilit süresi burada örnek değerlerdir.
- Kullanıcı e-posta adresini ve şifresini girer.
- Şifre doğruysa oturum başlar, hatalı deneme sayacı sıfırlanır ve panel açılır.
- Şifre yanlışsa sayaç 1 artar. Bu üçüncü hata değilse kalan hak gösterilir ve kesikli ok kullanıcıyı giriş adımına döndürür.
- Üçüncü hatada hesap 15 dakika kilitlenir.
- Kullanıcı e-postasına gelen linkle şifresini sıfırlar ve sayaç sıfırlanır; soldaki ok onu tekrar giriş adımına götürür.
Bu tür bir akışı ekibinle konuşmak için diyagramı PNG ya da SVG olarak dışa aktarıp bir dokümana ekleyebilirsin. Dışa aktarmak için ücretsiz bir hesapla giriş yapman yeterli.
Kendi algoritma akış şemanı nasıl yazarsın?
- Önce algoritmayı yaz: “Adım 1: Başla” ile açılan, “Bitir” ile kapanan ve her satırında tek iş olan numaralı bir liste.
- Girdileri ve çıktıları ayır: Kullanıcıdan ne alınıyor, ekrana ne yazılıyor?
- Her satırı bir sembole çevir: hesaplama işlem kutusu, “ise / değilse” karar, “oku / yaz” girdi/çıktı olur.
- Kararların iki çıkışını da etiketle: Evet ve Hayır kollarının her birinin bir yere bağlandığını kontrol et.
- Döngüyü kapat: Geri dönen oku karar kutusuna bağla ve sayacın her turda değiştiğinden emin ol; yoksa döngü hiç bitmez.
- Küçük bir sayıyla dene: Yukarıdaki tablolar gibi bir izleme yap ve sonucu elle doğrula.
flowdraft'ta editörü aç, parçaları paletten tuvale sürükle ya da üstlerine tıkla, kutuları kenarlarındaki noktalardan sürükleyerek bağla. Hesap açmadan çizebilirsin; ücretsiz hesapla buluta kaydetme, otomatik kaydetme ve dışa aktarma açılır. Editörün tamamını 30 saniyelik tanıtım videosunda görebilirsin.
Adımları yazdın ama çizmeye vaktin yok mu? flowdraft'ı ChatGPT ya da Claude'a bağlarsan yapay zekâ akış diyagramını senin hesabında çizer. Kurulum ve örnek istekler yapay zekâ ile akış diyagramı rehberinde.
Sık sorulan sorular
Algoritma ile akış diyagramı arasındaki fark nedir?
Algoritma, problemi çözen adımların yazılı listesidir (Adım 1: Başla, Adım 2: …). Akış diyagramı aynı adımları sembollerle ve oklarla çizer. Önce algoritmayı yazıp sonra diyagrama çevirmek hataları görmeyi kolaylaştırır.
İzleme tablosu nedir?
Bir döngünün her turundan sonra değişkenlerin değerini gösteren tablodur; yukarıdaki N = 4 tabloları gibi. Bir akış diyagramını elle kontrol etmenin en hızlı yoludur.
Bir sayının çift olup olmadığı akış diyagramında nasıl kontrol edilir?
Sayının 2'ye bölümünden kalanı bulup “K = 0 mı?” diye soran bir karar kutusu kullan: Evet ise sayı çift, Hayır ise tektir.
Üç sayıdan en büyüğü akış diyagramında nasıl bulunur?
A, B ve C'yi oku ve “A > B mi?” diye sor. İkisinden büyük olanı ikinci bir kararda C ile karşılaştır (“A > C mi?” ya da “B > C mi?”) ve kazananı yaz. Her yol yalnızca iki soru sorar.
Faktöriyel akış diyagramında F neden 1'den başlar?
1, çarpmada etkisiz elemandır: ilk tur F = 1 × 1 verir ve N = 0 girilirse sonuç doğru şekilde 1 çıkar (0! = 1).
Bu örnekleri düzenleyip indirebilir miyim?
Evet. Örneğin altındaki düğmeyle flowdraft'ta aç ve istediğin gibi değiştir. PNG, SVG ya da JSON olarak indirmek için ücretsiz bir hesapla giriş yapman gerekir.
Akış diyagramını yapay zekâya çizdirebilir miyim?
Evet. flowdraft'ın MCP sunucusunu (https://flowdraft.tech/mcp) ChatGPT, Claude, Claude Code, Cursor ya da VS Code'a ekleyip giriş yaparak izin verirsen yapay zekâ akışı senin hesabında çizer. Claude ve ChatGPT diyagramın resmini sohbette de gösterir.